ਖਦੇੜਾ ਦੀਮਕ ਨੂੰ ਖੇਤ ਰੋਇਆ ਖੁਰਾਕ ਨੂੰ

ਪਰਿਆਵਰਣ ਮਿੱਤਰ ਕੀਟ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਨ ਬਣਾ ਇੰਸਾਨ
ਪਰਿਆਵਰਣ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਰੱਖਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਸਭਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਉਪਜਾਊ
ਭੂਪੇਸ਼ ਚੱਠਾ , ਪਟਿਆਲਾ ਖੇਤ
- ਖਲਿਹਾਨ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਕਦਰ ਜਹਰੀਲਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਦੀਮਕ ਨੇ ਵੀ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵੱਲ ਦੋੜ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ । ਆਲਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਦੀਮਕੋਂ ਦੀ 6100 ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰ , ਇਸ ਉੱਤੇਦਵਾਵਾਂਛਿੜਕ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਬਾਰਾਦਰੀ ਬਾਗ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੁੱਖਮੰਤਰਿਤਵ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦੀ ਫਾਇਲ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ । ਪੇਸਟ ਕੰਟਰੋਲ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਇਸ ਵਹਾਇਟ ਏੰਟ ( ਸਫੇਦ ਕੀੜੀ ) ਨੂੰ ਮਾਰਨੇ ਲਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਚੀਂਟੀਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ । ਦੋ ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਦੋ ਡਿੱਬੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮੰਗ ਲਈ ਹੋਏ ਹਨ । ਖੁਦਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਕਾਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਉੱਧਰ ਪਰਿਆਵਰਣਵਿਦੋਂ ਨੇ ਵੀ ਦੀਮਕ ਲਈ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ । ਦੀਮਕ ਪਰਿਆਵਰਣ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫਰਜ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬਖੂਬੀ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਆਇਆ ਹੈ । 500 ਈ . ਪੂ . ਮਹਾਨ ਗਣਿਤਗਿਅ ਅਤੇ ਜੋਤੀਸ਼ਿ ਵਰਾਹ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵਰਾਹਟ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਭੂਜਲ ਨੂੰ ਤਲਾਸ਼ਨੇ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੈ । ਇਸਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੀਮਕ ਦੀ ਕਲੋਨੀ ਦੇ ਪੂਰਵ ਦੇ ਵੱਲ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸਦੇ ਕੋਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਦਰਖਤ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ 15 ਫੀਟ ਉੱਤੇ ਖੂਹ ਪੁੱਟਣੇ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ । 99 ਤੋਂ 100 ਫੀਸਦੀ ਨਮੀ ਆਪਣੀ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਦੀਮਕ ਜੇਕਰ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਪੰਜ ਵਿੱਖ ਜਾਓ ਅਤੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਫੇਦ ਹੋ ਤਾਂ 412 . 5 ਫੀਟ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਹੈ । ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਪਾਣੀ ਮਿਲਣ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਜੁਟਾਈ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ , ਸਾਲ 1996 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ , ਦੀਮਕ ਦੀ 2800 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਫੈਮਿਲੀ ਵਿੱਚ ਬਾਂਟਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦਸ ਫੀਸਦੀ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨਦਾਏਕ ਹਨ , ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਆਸਟਰੇਲਿਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਜੰਗਲ ਤਾਂ ਦੀਮਕ ਦੀ ਹੀ ਦੇਨ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ । ਪਰਿਆਵਰਣ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਤੁਲਣਾ ਬਾਔਰਿਏਕਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ । ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਇਡ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਰੱਖਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੁਦਰਤੀ ਮੀਥੇਨ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਸਭਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜੀਵ ਹੈ । ਇੱਕ ਕਾਗਜ ਦੀ ਸ਼ੀਟ ਚਟਕਰ ਇਹ ਦੋ ਲਿਟਰ ਹਾਇਡਰੋਜਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਫਰਮੇਂਟਿਗ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੱਕੜੀ , ਦਸਤਾਵੇਜ , ਕੱਪੜਾ , ਚਮਡ਼ਾ , ਹੱਡੀਆਂ ਇਤਆਦਿ ਸਾਰਿਆ ਨੂੰ ਰੀ - ਸਾਈਕਲ ਕਰਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਕੰਮਿਉਨਿਟੀ ਮੇਡਿਸਿਨ ਵਿੱਚ ਏਮਡੀ ਡਾ . ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ ਸਵਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ , ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ , ਉੱਥੇ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਸਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੋ । ਆਸਟਰੇਲਿਆ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਇਲਾਜ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਥੋਪਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ? ਦੀਮਕ ਮੋਇਆ ਲੱਕੜੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ , ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀਆਂ ਜੜੇਂ ਜੇਕਰ ਦੀਮਕ ਨਹੀਂ ਚਟ ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੁੱਝ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਜੜੇਂ ਰਹਿ ਜਾਓਗੇ , ਜੋ ਕੋਲਾ ਖਤਾਨਾਂ ਦੀ ਸੀ ਹੋਣਗੀਆਂ , ਅਤੇ ਉੱਗੇਗਾ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ । ਖੇਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਉਮੇਂਦਰ ਦੱਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਠਾਏੰਗੇ । ਕਿਵੇ ਜਿਵੇਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਮਕ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ , ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪੇਸਟ ਕੰਟਰੋਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਦੀਮਕ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕੇਂਚੁਏ ਤੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਜਿਆਦਾ ਦੁਰੁਸਤ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਜੇਕਰ ਤੁਸੀ ਖੇਤ - ਖਲਿਹਾਨ ਮਾਰੋਂਗੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੜੇਗਾ । ਫਾਇਵ ਏਲੀਮੇਂਟ ਹੇਲਥ ਐਂਡ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਜੋਗਿੰਦਰ ਟਾਈਗਰ ਦੱਸਦੇ ਹੈ ਕਿ ਝੋਨਾ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕੀ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਚਾਇਪੱਤੀ ਰੂਪੀ ਜਹਿਰ ਇੰਨਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਕੁਦਰਤੀ ਖਾਦ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ । ਇਸਨੇ ਚੂਹੇ ਅਤੇ ਸੱਪ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇ , ਦੀਮਕ ਕੇਂਚੁਏ ਕੀ ਚੀਜ ਹੋ ।

ਰਾਣੀ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਲਤਨਤ
ਇੱਕ ਸਾਮਾਜਕ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੀਮਕੋਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ , ਜਿੱਥੇ ਰਾਣੀ ਦੀਮਕ ਰਾਏਲ ਚੈੰਬਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਰਮੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦਾ ਜਿੰਮਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਰਾਣੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਲਤਨਤ ਹੈ ਤਾਂ ਵੰਸ਼ਵ੍ਰਿਧੀ ਕਰਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਜਿੰਮੇਦਾਰੀਆਂ ਤੈਅ ਹਨ । ਵਿਕੇਂਦਰੀਕਰਣ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਹ ਸਵਸੰਗਠਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਜਾਸੂਸੀ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਇੰਨਾ ਤੇਜ ਕਿ ਇੱਕ ਇਕੱਲੀ ਦੀਮਕ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ । ਅਜਿਹੀ ਹਿਮਾਕਤ ਕਰਣ ਉੱਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।